Chiều trên sông Matxcơva

Con người ta, bao nhiêu sự kiện có thể quên nhưng những kỷ niệm tâm hồn thì sẽ nhớ mãi.

Tôi còn nhớ như in những năm 60 của thế kỷ trước, khi tôi còn là một cậu bé ở tuổi vị thành niên nhưng trái tim đã biết xao động. Một lần tôi rủ một bạn nữ cùng lớp đi xem chiếu bóng ở rạp Long Biên, phố Hàng Chiếu. Rạp chiếu bộ phim Liên Xô có tên "Khát" khá hay, được tuổi trẻ lúc đó rất ưa thích. Nhân vật chính của phim là Masa - một cô gái xinh đẹp có tình yêu say đắm và lãng mạn. Đặc biệt có một bài hát Masa hát trong phim khiến sau khi xem phim xong ai cũng ấn tượng. Cô bạn tôi khi ấy cũng đã vô cùng thích thú, đến nỗi sau đó tôi phải mua vé vào xem lần nữa để nghe lại bài hát cho thuộc, đặng sẽ hát cho cô nghe.

Rất may là sau đó một thời gian, bài hát bỗng trở nên nổi tiếng và có ai đó đã dịch ra lời Việt. Bài hát cực kỳ ngắn gọn với bốn câu nhạc vuông vức và giai điệu lại rất lôi cuốn. Quả là lý tưởng bởi bất cứ ai cũng có thể hát được dễ dàng: "Đêm dài qua dưới mưa rơi em mong chờ anh tới. Cây cỏ hoa như nói nên lời, em hạnh phúc nhất đời. Lòng em tin thắm thiết yêu anh với tình yêu thiết tha. Một dòng sông sóng nước long lanh đôi bờ đâu cách xa". Tất nhiên lời bài hát hay hơn phần dịch kia nhiều. Dễ hiểu vì người dịch phải tuân thủ thanh điệu của tiếng Việt nên chỉ có thể dịch ý mà không thể chuẩn xác từng từ.

Và cô bạn gái của tôi khi ấy quá mê bài hát này. Cứ ở bên tôi là cô lại yêu cầu tôi hát. Khi giai điệu bài ca vẫn đang lan tỏa khắp nơi thì tuổi trẻ Việt Nam lúc ấy lại được biết một bài hát Nga khác, cũng rất quyến rũ. Đó là bài "Chiều ngoại ô Mátxcơva": "Chiều thanh vắng là đây âm thầm gió rì rào…". Có thể nói đó là hai bài tình ca Nga đã in đậm dấu ấn trong tâm khảm người Việt Nam lúc bấy giờ. Rồi hàng loạt bài hát Nga nổi tiếng khác đã lần lượt đến với công chúng Việt Nam: "Cuộc sống ơi! Ta mến yêu người", "Hắc Hải của tôi", "Ca chiu sa", "Nghệ sỹ với cây đàn", "Triệu bông hồng"…

Đặc điểm của bài hát Nga là luôn ngắn gọn, khúc chiết, cấu trúc âm điệu giản dị. Ca khúc nghệ thuật nhưng lại mang tính đại chúng rõ rệt, dễ đi vào lòng người, chủ đề nội dung thì luôn làm nổi rõ sứ mạng công dân của người Nga đối với Tổ quốc, đất nước. Những bài tình ca thì đằm thắm, thiết tha, sôi nổi mà lại thâm trầm, nổi rõ một tính cách Nga nhất quán: Nồng nhiệt, đôn hậu, cởi mở, chân thành, luôn lạc quan. Có lẽ những yếu tố này đã rất gần gũi với tâm hồn người Việt Nam nên chúng nhanh chóng được yêu thích và gắn bó với người Việt. Có điều đặc biệt thú vị là có rất nhiều người Việt chúng ta, dẫu chưa một lần được đặt chân tới nước Nga nhưng luôn cảm thấy xứ sở này thân quen như quê hương mình. Đó chính là một phần đáng kể nhờ ở sức sống của những bài hát Nga.

Tôi có một người bạn Nga tên là Lút-mi-la Cốp-sê-lốp-na. Chị đã nhiều lần sang Việt Nam và khá am hiểu văn hóa dân tộc ta. Chị đặc biệt yêu thích âm nhạc Việt Nam, thuộc khá nhiều dân ca, quan họ Bắc Ninh. Chị đã có một so sánh giữa âm nhạc Nga và Việt: "Âm nhạc Việt Nam thì điệu đà, bóng bảy nghe rất thích nhưng khó hát, tập lâu mới được vì giai điệu lên xuống quá uốn lượn, nhiều khi lắt léo, cầu kỳ còn nhạc Nga thì dung dị, chất phác, rất dễ hát, càng hát càng thấy thích thú…". Với riêng tôi, những âm điệu Nga là cả một thế giới kỳ thú, luôn làm rung lên trong lòng những xao động êm đềm. Nhạc Nga đến giờ vẫn vẹn nguyên trong lòng công chúng yêu nhạc Việt Nam và chắc chắn sẽ còn đi cùng người Việt mãi mãi.

TIN LIÊN QUAN
	Những đêm âm nhạc Nga
	'Âm nhạc Nga' và dàn nhạc giao hưởng Samara ở Hà Nội

• Theo KTĐT