|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần 8): Hồn cổ nhạc trong tranh
Trong bài Giai nhân nan tái đắc (Người đẹp khó gặp lần hai) của Cao Bá Quát có câu: Phong lưu công tử đa xuân tứ/ Trường đoạn tiêu nương nhất chỉ thư (Chàng công tử phong lưu lòng tràn ngập ý xuân, có thể làm đứt ruột người con gái đẹp chỉ vì một bức thư tình). Người đẹp khó gặp lần hai, có phải vậy nên đó ở bên nhau rồi, không muốn rời nhau một bước? Và người nghệ sĩ cầm cọ đó được trời phú cho một “nghề riêng” là chép lại những cảm xúc đó thành những hình hài trên tranh. Những cung cầm, tiếng hát dìu dặt được biến hóa trong màu, trong sắc để ghi lại những cuộc tao ngộ đầy xúc cảm. Những bức tranh về đề tài đào nương, ca trù đó ra đời trong những khoảnh khắc như vậy.
|
|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần 7): Quách Thị Hồ - Sênh phách giọng sầu gửi bóng mây
Tiếng hát của Quách Thị Hồ đẹp và tráng lệ như một tòa lâu đài nguy nga, lộng lẫy, mà mỗi một tiếng luyến láy cao siêu tinh tế của bà là một mảng chạm kỳ khu của một bức cửa võng trong cái tòa lâu đài ấy. Tiếng hát ấy vừa cao sang bác học, vừa mê hoặc ám ảnh, diễn tả ở mức tuyệt đỉnh nhất các ý tứ của văn nhân thi sĩ. Những câu thơ tưởng chừng đã ngủ yên trên mặt giấy bỗng được tái sinh và trở nên hào hoa, sang trọng và sống động.
|
|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần 6): Hát Ca trù trong đón tiếp ngoại giao
Một văn bia quan trọng vừa được phát hiện tại kho bản rập của Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Đó chính là văn bia Bản huyện giáo phường lập đoan bi ký được soạn vào niên hiệu Long Đức 3, dưới thời Lê, tức là năm 1734, ghi nhận một sự kiện đặc biệt: dùng ca trù trong đón tiếp ngoại giao. Đây là một thông tin hiếm hoi và duy nhất về chuyện giới thiệu âm nhạc ca trù của nước ta với bên ngoài. Từ đó cho phép nhận định rằng nghệ thuật ca trù vào thế kỷ XVIII đã là một trong những đại diện của âm nhạc nước ta được giới thiệu trong hoạt động đối ngoại ở cấp quốc gia.
|
|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần 5): Văn nhân và ả đào
Những đêm hát, đào nương hiện ra như từ trong mộng: Mặt tròn thu nguyệt. Mắt sắc dao cau. Vào - duyên khuê các. Ra - vẻ hồng lâu. Lời ấy gấm - Miệng ấy thêu - Tài lỗi lạc chẳng thua nàng Ban - Tạ. Dịu như mai - Trong như tuyết - nét phong lưu chi kém bạn Vân - Kiều. Và như vẫn còn đây, mối duyên giữa văn nhân và ả đào, mối quan hệ quan trọng nhất của lối thưởng thức ca trù. Bởi quá trình tham gia sinh hoạt ca trù là quá trình văn nhân sáng tạo, thưởng thức, thể nghiệm các tác phẩm của mình.
|
|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần 4): Giáo phường ca trù
Giáo phường ca trù được tổ chức quy củ, chặt chẽ. Quyền lợi lớn nhất của giáo phường được xác nhận trong một tấm bia đá dựng ngay trước cửa đình là được quyền giữ cửa đình này. Đào nương và kép đàn đều phải thuộc các giáo phường. Mỗi giáo phường là một họ, như: họ Xuân, họ Đông, họ Thịnh, họ Từ ... Người thuộc về họ nào, lấy chữ họ đó đặt lên trước tên mình. Ví dụ tên là Thuận mà thuộc về họ Thịnh thì gọi là Thịnh Thuận. Lối gọi này chỉ dùng trong giáo phường với nhau. Đó là hình thức nghệ danh độc đáo trong làng ca hát Việt Nam thời trước.
|
|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần 3): Hát cửa đình
500 năm về trước, tại đình làng Đông Ngạc, huyện Từ Liêm (Hà Nội) đã diễn ra lễ hội đầu xuân cầu phúc trong không khí đại lễ trang nghiêm, hào hùng. Trong ngày hội lớn đó 8 giáp trong làng cùng nhau thưởng đào ở đình làng. Các cô đào hát những bài thơ ca ngợi thành hoàng làng và cầu phúc cho dân làng. Lê Đức Mao đã thay mặt 8 giáp viết 9 bài văn để các giáp đọc và khen thưởng cho các cô đào. Đó là tư liệu sớm nhất để khẳng định ca trù đã có mặt trong văn hóa Việt Nam từ thế kỷ XV. Từ thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XX, hát cửa đình là một sinh hoạt không thể thiếu trong mỗi dịp tế thần Thành hoàng làng, trở thành một nét đẹp của văn hóa Việt Nam. Những cuộc hát cửa đình này đều do các giáo phường đảm nhiệm
|
|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần 2)
Xung quanh lối chơi nghệ thuật ca trù cũng đã lưu truyền biết bao câu chuyện linh thiêng khiến cho nghệ thuật càng trở nên u hiển. Nào là nữ thần ở đền Hàng Trống vốn là một ca nữ tài danh trong phủ chúa Trịnh ứng vào bà đồng già mà khiển trách người ta đem ả đào đến hát trong ngôi đền của bà. Nào là chuyện những cô đào chết vào giờ thiêng trên đường đi hát mà mối tự đắp thành mộ, hiển linh khắp một vùng quê xứ Đoài...
|
|
Đi tìm vẻ đẹp ca trù (Phần I)
Ca trù có một truyền thuyết rất đẹp và lung linh huyền thoại về sự ra đời. Trong đó, các vị tổ ca trù đã được chính các vị tiên xui khiến chế tác ra cây đàn đáy, mà tiếng đàn này có thể giải mọi phiền muộn, chữa được bệnh cho mọi người. Tiếng đàn ấy còn se duyên cho hai vị tổ ca trù thành đôi lứa ... Ngoài ra, rất nhiều câu chuyện được lưu truyền và lan tỏa tạo cho nghệ thuật ca trù nhuốm thêm màu huyền bí...
|
|
Đàn nón - nhạc cụ dân tộc mới nhất của Việt Nam?
Trong buổi khai mạc Đại hội Hiệp hội Làng nghề VN lần thứ II vào cuối tháng 12.2008, trong tiết mục ca nhạc mở màn đại hội, mọi người đều bất ngờ trước một nhạc cụ lạ mắt, có hình dáng giống chiếc nón, âm thanh trong trẻo và có 5 người cùng chơi một lúc.
|
|
Nhạc rock cổ có giá
Đến một giai đoạn nào đó, đồ cổ lại trở nên có giá. Những chiếc máy quay đĩa xưa bất tiện, amply, bóng đèn lỉnh kỉnh trở thành thứ hàng cho ra âm thanh trung thực nhất, là vật dụng chứng tỏ đẳng cấp và sự sành điệu.
|
|
Những "chiêu độc" tận dụng sức mạnh iPod cũ
Tuy nhiên, với một chút tìm tòi, bạn có thể biến chiếc iPod cũ "dính chết" với iTunes - vốn chỉ dùng nghe nhạc, xem video clip - thành thiết bị lưu trữ siêu mỏng hữu dụng, chơi game được cùng nhiều chức năng hữu dụng khác.
|
|
Đàn đá của người Co ở Trà My, Quảng Nam
Người Co nói chung và người Co ở huyện Bắc Trà My nói riêng có một hệ thống các nhạc cụ phong phú, sinh động và giàu sức biểu cảm... Bên cạnh cồng chiêng, còn có các loại nhạc cụ truyền thống như: đàn vơ ró, đàn kađlóc, kèn amáp, sáo tà lía, kèn ra ngoái (kèn môi)..., đặc biệt, loại đàn đá được xem là nhạc cụ cổ xưa nhất của tộc người này.
|
|
 |
|