NhacVietPlus - Thảo luận - Ca khúc mới

Từ sau công cuộc đổi mới và mở cửa mạnh mẽ, kinh tế cũng như xã hội nước ta có cơ hội phát triển và giao lưu với các nền kinh tế, văn hóa lớn. Đặc biệt nó càng có ý nghĩa sâu sắc cho Văn hóa và vấn đề hội nhập, nhưng trên con đường giao lưu tiếp nhận luôn có hai mặt “tích cực” và “tiêu cực”, âm nhạc là một loại hình nghệ thuật chung của loài người, vì vậy Nhạc Việt cũng đang dần hòa nhập với khu vực và trên thế giới. Đời sống âm nhạc trong nước những năm trở lại đây có nhiều thay đổi, tốt có, xấu có. Đặc biệt trong xu hướng phát triển của ca khúc Việt cùng với thị hiếu nghe nhạc của giới trẻ cũng còn nhiều vấn đề cần xem xét lại.

Thế hệ tình ca Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Cung Tiến dường như đã đi qua, giới trẻ hôm nay đón nhận nhiều nhạc điệu mới như Hiphop, RnB, …Vì vậy ca khúc Việt ngày càng phong phú cả về giai điệu lẫn tiết tấu, nhưng về mặt thể tài và ca từ thì còn nhiều bất cập. Cái mới, sức sáng tạo trẻ là diện mạo chung của đời sống âm nhạc trong nước, rất nhiều nhạc sĩ thể hiện cá tính trong âm nhạc bằng con đường đi riêng không trộn lẫn như Lê Minh Sơn, Đức Trí, Võ Thiện Thanh, Tuấn Khanh, Quốc Bảo…Họ là một đội ngũ sáng tác trẻ và đầy hứa hẹn. Nhưng tình hình chung của ca khúc Việt trong một vài năm trở lại đây thì ca khúc mang âm hưởng buồn, chia ly, mất mát ngày càng tăng cao. Phải chăng giới trẻ hôm nay chỉ thích nghe nhạc buồn, tình cảm sướt mướt?

Điểm qua hàng loạt album như Hồng Ngọc 2007, Lạc mất em - Đàm Vĩnh Hưng, Tìm lại lời thề - Phương Thanh, Chuyện tình yêu - Thanh Thảo, Đổi đời - Uyên Trang,…số lượng ca khúc có nội dung chia ly, tan vỡ đau khổ trong tình yêu trong mỗi album là khá cao. Như vậy câu chuyện ca khúc không còn dừng ở khía cạnh các ca sĩ muốn tâm sự những chuyện “buồn” về tình yêu của mình nữa, mà đã có sự chi phối khá lớn từ thị hiếu khán giả.

Chính bối cảnh hội nhập tòan cầu và đời sống thị trường đã đặt ra những vấn đề mới về thẩm mỹ, đạo đức xã hội. Nhiều chuẩn giá trị xưa cũ đã bị đảo lộn, lung lay, nhưng những chuẩn giá trị mới lại chưa được xác lập và định hình rõ rệt, cái mới cái cũ nhiều lúc đan xen, mơ hồ, nhập nhằng, con người dường như không thể sống “hồn nhiên” và dễ trở nên mất niềm tin. Và ca khúc Việt trong thời gian gần đây phần nào thể hiện điều đó.

Như vậy, tính phản ánh trong ca khúc rất cao. Bên cạnh những nhạc điệu mới, những đổi mới khá rõ nét trong ngôn ngữ ca khúc, trong hòa âm phối khí, tư duy sáng tạo thể hiện trong ca từ còn nghèo nàn, đơn điệu, đặc biệt ca từ của nhiều tác giả trẻ còn dễ dãi, sáo rỗng, nhạt nhẽo, thậm chí có cả những lời lẽ nhí nhố đáng báo động. Không còn cái thời “ca từ là thi ca”, mà đã chuyển sang "ca từ là văn nói", và không phải là văn nói bình thường mà trong một số ca từ, đó là một thứ văn nói “vô duyên”, thô kệch. Nếu ca từ trong ca khúc Việt giữ được tính tự sự trên mức độ tinh tế thì sẽ không sa vào sướt mướt. Rất nhiều tên ca khúc mà những người sáng tạo nghệ thuật cần xem xét lại: Yêu nhau chưa chắc sống cùng nhau, Không đau vì quá đau, Người đàn ông tham lam, Kiếp đàn bà thân xác đàn ông,…

Nhạc Việt không cản trở cá nhân sáng tạo cũng như xu hướng bình dị hóa những cái hàn lâm, bác học để âm nhạc gần gũi hơn với công chúng, nhưng không có nghĩa là làm mất hẳn tính nghệ thuật cần thiết trong một ca khúc. Để tạo ra sự ảnh hưởng nhất định cả về đời sống âm nhạc và văn hóa cũng như thị hiếu thưởng thức, ca khúc Việt cần cân bằng giữa nghệ thuật và thị trường. Và đây luôn là vấn đề thách thức ca sĩ lẫn nhạc sĩ.

Và như thế, có thể nói xu hướng ca khúc Việt ngày càng thiên về phát triển ở mặt giai điệu, nhạc điệu mới nhưng vẫn còn mất cân đối lớn về mặt thể tài âm nhạc, cũng như ca từ đang có dấu hiệu khủng hoảng về quan điểm thẩm mỹ. Mặt bằng thưởng thức âm nhạc của công chúng đang thể hiện nhiều bất cập. Giới trẻ hôm nay dường như đau khổ với tình yêu quá sớm, hệ quả kéo theo là ca khúc Việt thiếu màu sắc tươi vui.

Nhạc Việt chỉ có thể thật sự khởi sắc khi người nghệ sĩ sáng tạo nghệ thuật không tự biến mình thành con rối trên sân khấu âm nhạc để “thị trường giật dây” mà thể hiện rõ tư duy và cá tính sáng tạo nghệ thuật độc đáo của mình để góp phần tác động và phát huy những ảnh hưởng tốt đẹp về mặt văn hóa xã hội, để ca khúc Việt ngày càng phát triển lành mạnh!