Ngày 3.4.2009, lần đầu tiên sau nhiều thế kỷ tồn tại, các nghệ nhân ca trù đã có được một nhà hát biểu diễn chuyên nghiệp. Thế nhưng, ngay trong ngày khánh thành, Trung tâm văn hóa Ca trù Thăng Long đã gặp rắc rối vì cái tên.
Một buổi diễn trong ngày khai mạc của Nhà hát ca trù Thăng Long
(thuộc TTVH Ca trù Thăng Long) - Ảnh: Lê Thoa
Theo lời giới thiệu trên catalogue thì mục đích ra đời của Trung tâm văn hóa (TTVH) Ca trù Thăng Long (25 Tông Đản, Hà Nội) nhằm xây dựng một không gian sống cho ca trù; bảo tồn; đào tạo, truyền dạy loại hình nghệ thuật truyền thống này, đồng thời tạo thêm điểm du lịch để quảng bá, giới thiệu với du khách trong nước và quốc tế.
Ý nghĩa tốt đẹp là vậy, thế nhưng, cái tên TTVH Ca trù Thăng Long lại đang khiến một số ca nương và đồng môn bất mãn. Bởi lẽ, trước khi TTVH Ca trù Thăng Long chính thức ra mắt, Hà Nội đã có Câu lạc bộ (CLB) Ca trù Thăng Long của đào nương Phạm Thị Huệ.
Bà Phạm Thị Huệ,
Chủ nhiệm CLB
Ca trù Thăng Long
- Ảnh: Y.N
|
Bà Huệ bức xúc bởi cái tên CLB Ca trù Thăng Long đã tồn tại suốt 3 năm qua, gắn với một bản sắc, một phong cách đã định hình. Hơn nữa, CLB Ca trù Thăng Long đã tạo được một số ấn tượng nhất định và nhờ thế, lôi kéo được sự chú ý của nhiều mạnh thường quân, trong đó có Quỹ Ford. Mặt khác, tháng 3.2009, trong hồ sơ ca trù do VN gửi đến UNESCO đề cử vào danh sách Kiệt tác di sản phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại thì tên của CLB Ca trù Thăng Long cũng góp mặt với tư cách một nhóm bảo tồn và gìn giữ.
Theo đào nương Huệ, việc đặt một cái tên quá gần với tên gọi của CLB có thể gây ảnh hưởng đến thương hiệu, uy tín và quyền lợi của CLB Ca trù Thăng Long bởi dễ có sự nhầm lẫn. Vì vậy, bà Huệ đã gửi đơn kiến nghị Cục Bản quyền văn học nghệ thuật (Bộ VH -TT-DL) yêu cầu TTVH Ca trù Thăng Long phải đổi tên khác.
Tuy nhiên, ca nương Bạch Vân, Phó giám đốc nghệ thuật TTVH Ca trù Thăng Long đồng thời là người điều hành CLB Ca trù Hà Nội (tức Bích Câu đạo quán nổi tiếng gần 20 năm nay) lại cho rằng cái tên Thăng Long chẳng phải của riêng ai nên việc đặt tên TTVH Ca trù Thăng Long chắc chắn không ảnh hưởng gì đến hoạt động của CLB Ca trù Thăng Long. Bà Bạch Vân cũng cho biết, đã nhận được nhiều thư nặc danh đòi phải thay tên TTVH với lời lẽ rất thiếu văn hóa. Trong khi đó, bà Phạm Thị Huệ khẳng định không liên quan gì đến bất cứ lá thư nặc danh nào gửi tới TTVH Ca trù Thăng Long, ngoài bức thư phàn nàn chính thức với lời lẽ chừng mực, có ký tên đàng hoàng.
|
Đào nương Bạch Vân, Phó giám đốc
TTVH Ca trù Thăng Long và cụ
Nguyễn Phú Đẹ - thầy của
Phạm Thị Huệ và Bạch Vân
- Ảnh: Y.N
|
Hiện tại, cả hai đơn vị này đều không có ý định đổi tên. Nhưng có lẽ người rầu lòng nhất trong chuyện không vui này chính là nghệ nhân dân gian Nguyễn Phú Đẹ (87 tuổi) - thầy của ca nương Bạch Vân và Phạm Thị Huệ. "Chỉ là cái tên thôi, việc đơn giản có thể tự dàn xếp với nhau. Nhưng chỉ vì ai cũng muốn chứng tỏ mình là người có công đóng góp cho ca trù, mà thành như thế", cụ Đẹ buồn bã nói. Rồi cụ thẳng thắn cho biết: "Bây giờ cứ đua nhau lập phường, lập hội vì quá dễ, chứ còn ngày xưa một ca nương muốn ra nghề thì phải học 5- 6 năm trời, phải qua được cửa sát hạch của các bậc thầy.
Nhưng vì hiện giờ chẳng biết lấy ai để sát hạch, thành ra mới học được một vài ngón nghề đã vội vã mở phường, dạy học trò. Thành ra, những cái tinh hoa thì chưa được học hết và nói chung học cũng chưa đến nơi đến chốn để có thể ra truyền đạt".
Cũng theo cụ Đẹ, chưa có ca nương, đào nương nào có thể truyền đạt được hết tinh hoa của ca trù, ngoại trừ cụ Quách Thị Hồ đã qua đời, và nếu cụ mà làm giám khảo sát hạch thì sẽ có chẳng đào, kép nào được xem là đủ trình độ để mở lớp truyền nghề. Ngoài ra, muốn thành đào, thành kép đúng nghĩa thì ngoài cái tài còn phải có tâm, có đức, phải biết đoàn kết, tương trợ bạn đồng môn...
Add NhacViet Plus to your feeds page 
About NhacViet Plus Feeds 
How to add your blog Feeds In To NhacViet Plus
