“Chảnh” là gì ?

Theo nhà ngữ học Nguyễn Đức Dương, “Chảnh” là một từ địa phương Nam bộ được giới trẻ sử dụng khá phổ biến trong những năm gần đây, có nghĩa là “lên mặt, làm cao, tỏ vẻ ta đây”. Có lẽ vì xem đây là từ địa phương nên từ điển tiếng Việt do các nhà ngôn ngữ học hàn lâm của Viện Ngôn ngữ học biên sọan không có mục từ này. Như vậy, trong sắc thái ý nghĩa của từ “chảnh” có hàm ý chê bai thái độ phách lối, lên mặt.

Từ khi có mạng internet, tần số xuất hiện của từ này ngày càng tăng. Có những diễn đàn trên liên mạng lập ra hẳn một Câu lạc bộ “Chảnh” với ý nghĩa là nơi quy tụ những bạn trẻ thích “khoe tài, khoe sắc, khoe của”, thậm chí  ngòai “chảnh” còn có mức độ “siêu chảnh”. Có những bạn trẻ vờ “chảnh” cho vui, nhưng có những người cố ý “chảnh” như một thái độ “tỏ vẻ ta đây”, chứng tỏ mình “sành điệu” hoặc để chứng tỏ vị thế (tưởng tượng) của mình.

Thật ra chảnh cũng có năm ba đường chảnh và không phải ai cũng chảnh đúng cách và đúng kiểu. “Chảnh” không phải là căn bệnh riêng của những nghệ sĩ, ca sĩ trẻ mới nổi, nhưng có lẽ dân “Nghệ” vốn là người của công chúng nên mọi biểu hiện “chảnh” của họ dễ bị công luận xăm xoi. Liệu có phải càng nổi tiếng sẽ càng dễ có biểu hiện “chảnh”. Biết rằng “chảnh” có hàm ý chê bai nhưng vì sao các nghệ sĩ vẫn thích “chảnh”?

Mỹ Tâm:"Ok! Tôi chảnh” nhưng chảnh “tùy lúc”

1001 kiểu “Chảnh”

Chưa nổi tiếng thì tay bắt mặt mừng khi giáp mặt cánh phóng viên. Đến lúc khẳng định được chút danh tiếng, nhà báo liên hệ phỏng vấn lập tức nhận ngay câu: “Em đang bận, anh (hay chị) gọi lại cho em sau nha!”. Nhà báo chưng hửng. Lúc chưa là “ai” trong mắt mọi người thì chạy chọt tìm ra cho được một nơi để mà biểu diễn. Lúc ấy chỉ muốn được hát chứ không mong gì tới chuyện tiền nong. Song khi đã được nhiều người biết đến, họ không ngại “hét” ra con số “chóng mặt” và nếu không đáp ứng thì… “tôi không hát”. Bầu sô lắc đầu ngao ngán. Khán giả thì sửng sốt khi thấy thái độ không hợp tác, thậm chí là không thân thiện của các ca sĩ trong một số chương trình giao lưu. Những câu chuyện như thế nhan nhản trong đời sống nhạc Việt cũng như trong cách ứng xử của không ít ca sĩ. 

Trước mặt giới truyền thông họ còn thế, huống chi là đằng sau tấm màn nhung sân khấu. Ca sĩ “sao” không thèm trò chuyện với ca sĩ trẻ chưa “sao” là chuyện bình thường ở huyện. Ca sĩ này không xuất hiện nếu có mặt ca sĩ kia là những tuyên bố dường như nghe đến quen tai của một vài ca sĩ quá khích. Tôi đã từng trò chuyện với một nữ ca sĩ trẻ về sự “chảnh” của nghệ sĩ. Cô bức xúc tuôn ra một tràn về thái độ của một số ca sĩ từ “sao” tới “chưa sao” nhưng vẫn tỏ ra chảnh choẹ trong các buổi gặp gỡ giữa anh em trong nghề. Tình trạng “anh chảnh với tôi thì tôi chảnh lại” vẫn xảy ra như cách tự bảo vệ mình trong giới nghệ sĩ với nhau. Rồi đến lời đồn không rõ thực hư về việc một nam ca sĩ “tức tối” rồi “chảnh” không thèm hát vì tên mình đứng sau tên của hai ca sĩ khác trong chương trình của nhạc sĩ Lê Quang cách đây đã khá lâu.

Chưa cần bàn tới việc vì lý do gì mà Mỹ Tâm không hát trong show diễn Bi-Rain ở Việt Nam vào tháng 4 vừa qua, nhưng Mỹ Tâm vẫn mang tiếng “chảnh” với Bi. Lập tức một tờ báo danh tiếng chớp ngay cơ hội phỏng vấn và Mỹ Tâm thì thừa cơ công nhận “Ok! Tôi chảnh” nhưng chảnh “tùy lúc”. Đó chỉ là một trong các câu chuyện nhiều kỳ về sự “chảnh” của ca sĩ “sao” thời nhạc Việt hội nhập cùng cộng đồng âm nhạc thế giới. Những chuyện như thế không còn là của hiếm trong thế giới showbiz nữa.

Bệnh “tưởng”- căn nguyên của việc “chảnh” vô cớ

Có ca sĩ “tưởng” mình nổi tiếng nên mướn hàng loạt vệ sĩ kè kè bên cạnh vì sợ nguy hiểm. Cũng có trường hợp sau khi đoạt được vài giải thưởng của hội đồng nghệ thuật và khán giả bình chọn thì bắt đầu ra yêu sách khi được mời biểu diễn. Trường hợp ca sĩ trả lời phỏng vấn báo chí qua mail vì “bận” đã trở thành “mốt”. Bệnh “tưởng” sẽ dẫn tới bệnh “chảnh” và tất yếu sẽ làm mọi người khó chịu. Nếu cứ “tưởng” như thế thì thật tai hại, hoạt động nghệ thuật mà cứ phải tỏ ra xa cách, và liệu có nhất thiết phải có những biểu hiện “chảnh” như thế thì mới chứng tỏ mình là nghệ sĩ “sao” hay không?!. Nhầm lẫn về giá trị thật của tài năng nghệ sĩ là chỗ đứng trong mắt công chúng và trong giới chuyên môn chứ không phải ở những biểu hiện “chảnh” đã gây nên những tình trạng dở khóc dở cười.

“Mình là ai? Mình đã làm được những gì cho bản thân và cho người yêu nhạc? Mình có góp được công sức gì để vận hành tốt cỗ xe nhạc Việt chưa?”. Nếu đều trả lời “không” hay ngập ngừng ở các câu hỏi trên thì rõ ràng bạn chưa đạt được gì, thậm chí chưa thể hiện được gì với làng âm nhạc. Ông bà ta có dạy “biết người biết ta trăm trận trăm thắng”, bài học đó ngẫm cũng chính xác ở trường hợp này. Biết mình ở vị trí nào sẽ tránh được căn bệnh “tưởng tượng” nguy hại.

Đàm Vĩnh Hưng:’Ai trong chúng ta cũng có vài gram chảnh”

Quyền được “chảnh”

Tôi là “sao”, tôi giỏi nên tôi có quyền “chảnh”. Cách lập luận vừa nêu đã trở nên quen thuộc trong tâm trí nhiều ca sĩ trẻ. Song rõ ràng mọi chuyện không giản đơn như vậy. Nói rộng ra chuyện thế giới, ca sĩ Victoria Adam (nhóm Spice Girl) cùng chồng là cầu thủ David Beckham nổi tiếng khắp hang cùng ngõ cụt nhưng khi “chảnh” vẫn bị lên án như thường. Dù tài năng cũng như sự ảnh hưởng của cặp đôi này có sức lan toả toàn cầu. Họ vẫn bị chỉ trích nếu từ chối một cuộc phỏng vấn hoặc phớt lờ fan hâm mộ có chủ ý. Ở đây, nên phân biệt giữa chủ ý và vô tình. Bởi ca sĩ chỉ là người bình thường chứ không phải thánh thần gì nên họ cũng mệt mỏi. Nếu chúng ta gặp gỡ họ trong giây phút ấy thì sự thân thiện thiếu vắng cũng là lẽ đương nhiên. Đó chính là lúc họ vô tình bị các nhà báo gán cho là “chảnh” một cách oan uổng.

Ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng từng tuyên bố: “Ai trong chúng ta cũng có vài gram chảnh”. Nhưng chảnh với ai và chảnh để đuợc cái gì vẫn là chuyện đáng bàn trong đời sống nói chung và trong giới nghệ sĩ nói riêng. Ai cũng có một giá trị nhất định để có thể đứng vững với cuộc sống. Một gương mặt của công chúng biết rõ giá trị của mình thì họ sẽ chín chắn trong cách ứng xử của mình, và chắc chắn họ sẽ không cần mượn cái sự “chảnh” để “làm ra vẻ” nghệ sĩ “sao” một cách hợm hĩnh.

• Theo Giai Điệu Xanh - Vietnamnet